โฮยา...นมตำเลีย

เมื่อวานก่อนกลับบ้านแว๊บไปตลาดต้นไม้ที่ตลาดไท เป็นเรื่องปกติแวะไปทีใดจะต้องมีต้นไม้ห้อยติดไม้ติดมือกลับบ้าน เลยได้ช้างเผือก ช้างพลาย แล้วก็นมตำเลียหรือโฮยา พูดถึงโฮยา เราก็เรียกแต่โฮยา และใจก็คิดอยู่เสมอว่าดอกโฮยานี่น่ารักดี มีหลายรูปร่าง หลายสี แต่ก็ไม่ยักกะสนใจว่าแต่ละชื่อเรียกว่าอะไรเสียที ตื่นเช้ามาก็เก็บภาพเจ้าโฮยาสามต้นที่เพิ่งได้มา พอเอามาดูก็นึกถึงภาพโฮยาต้นอื่นๆ ที่เคยเก็บไว้ ตั้งแต่จับกล้องใหม่ๆ เก็บภาพดอกไม้ ชนิดที่ว่าภาพที่ถ่ายออกมามีแต่ภาพเบลอๆ พอดูๆ ไปก็ถึงเห็นว่า เออแฮะ ขนาดเราไม่สนใจยังมีภาพโฮยาต่างชนิดกันถึง 13 ชนิด แต่เราเรียกแต่โฮยา และพอจะรู้ชื่อไทยบางชนิดมาบ้าง เกิดความรู้สึกตะหงิดๆ ว่าชักอยากจะรู้ชื่อชนิดของโฮยา ว่ามีอีกกี่ชนิด กี่พันธุ์บ้าง เอ! สงสัยเราต้องเริ่มตามหาข้อมูลสนองความอยากรู้แล้วล่ะ เริ่มต้นจาก โฮยาทั้งหมดที่มีภาพตอนนี้ก่อน

"กระดุมแดง" (Hoya publicalyx) ถ่ายภาพจากต้นที่ปลูกเอง เป็นโฮยาต้นแรกที่ปลูกมังถ้าจำไม่ผิด

"โฮยาฟันกราม" (Hoya mitrata) เป็นอีกต้นที่ซื้อมาปลูก แต่คงดูแลไม่ถูกวิธีนักตอนนี้ต้นจึงไม่ค่อยงาม

"ทองหยิบ" (Hoya kenejiana) ต้นนี้ซื้อมาปลูกเช่นกัน ครั้งแรกที่เห็นก็หิ้วมาเลยเพราะชอบสี

Hoya carnosa compacta 'Hindu Rope'
ตัวนี้ได้มาสดๆ ร้อนๆ เมื่อวานนี้ เคยเห็นต้นนี้ที่สวนหลวง ร.๙ ป้ายปักชื่อไว้ว่า "โฮยาเกลียวสวาท" เพราะใบหงิกงอเป็นเกลียวนั่นเอง

Hoya imperialis 'Borneo Red'

ตัวนี้ได้มาสดๆ ร้อนๆ เมื่อวานนี้เช่นกัน เขาเรียกว่า "โฮยาจักรพรรดิ์" เพราะขนาดดอกอลังการนั่นเอง ดูแล้วก็ชอบเพราะแปลกตาดี

"8 ลักยิ้ม" (Hoya compacta 'Krinkle 8') ตัวนี้ก็หิ้วมาเมื่อวานเหมือนกัน หน้าตาใบและดอกคล้ายกับโฮยาเกลียวสวาท แต่ใบไม่หงิกหงอเท่า


Hoya australis ssp. tenuipes เก็บมาจากซุ้มไม้เลื้อยที่สวนหลวงร.๙

Hoya vaccinoides (Syn. wee-bella) ตัวนี้เก็บมาจากสวนหลวงร.๙ เช่นกัน


ตัวนี้ปลูกไว้เองเช่นกัน เขาเรียกกันว่า "โฮยาหูช้าง" มีรูปร่างใบคล้ายหูช้างจริงๆ แหละ แต่ได้ข้อมูลมาว่าไม่ใช่โฮยา


"โฮยาประกายแก้ว" (Hoya pachyclada) แต่เห็นบางตำราก็เรียกว่า "ต้างใหญ่" อาจจะเป็นชื่อเรียกเฉพาะถิ่นต่างกันด้วย

ตัวนี้ไม่แน่ใจว่าตัวเดียวกับที่เขาเรียกว่า "โฮยาตุ้มหูเพชร" หรือไม่ เอาไว้หาข้อมูลอีกที มีใบเล็กและดอกเล็กๆ คล้ายตุ้มหูเล็กๆ แบบฝังเพชรจริงๆ ด้วย

ตัวนี้เคยเห็นเขาเรียกว่า "โฮยาหัวลูกศร" แต่ข้อมูลเป็นอย่างไรนันยังไม่ทราบ เคยเห็นเขาเรียกอีกชื่อแต่ก็จำไม่ได้ เอาไว้หาข้อมูลอีกที

และตัวสุดท้ายในตอนนี้ที่มีอยู่ เป็นต้นที่ปลูกเองเช่นกัน แต่ยังไม่เคยได้เห็นดอก เท่าที่รู้เรียกกันว่า "หัวใจทศกัณฑ์" ต้นนึงมีหลายดวงเหลือเกิน ไม่รู้จะถอดวางตรงไหนบ้าง เห็นเขานิยมเอาใบเดี่ยวๆ มาปักในกระถางเล็กๆ ขายในวันวาเลนไทน์มอบให้กันแทนหัวใจ แล้วใบนั้นก็งอกต่อไปได้
ตอนนี้ข้อมูลมีเท่านี้ละ เอาไว้ตามหาเป็นเรื่องเป็นราวต่อไป เรียกแต่โฮยา ภาพเลยเป็นแต่ต้นไม้ฝรั่งจ๋า จริงๆ ต้นนี้ก็มีเรียกชื่อเป็นของไทยๆ แต่โบราณว่า "นมตำเลีย" เอ! ยังไม่รู้เหมือนกันว่าทำไมเรียกแบบนั้น ตอนเด็กๆ เวลาท่องกลอนก็จะเคยเจออยู่บท ลองค้นหาจากกูเกิ้ล ก็เจอท่อนนั้นว่า

กล้วยไม้ห้อยต่ำเตี้ย
นมตำเลียเรี่ยทางไป
หอมหวังวังเวงใจ
ว่ากลิ่นแก้วแล้วเรียมเหลียว
จาก "นิราศธารทองแดง" พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร