20 มี.ค. 2550

โฮยา...นมตำเลีย

เมื่อวานก่อนกลับบ้านแว๊บไปตลาดต้นไม้ที่ตลาดไท เป็นเรื่องปกติแวะไปทีใดจะต้องมีต้นไม้ห้อยติดไม้ติดมือกลับบ้าน เลยได้ช้างเผือก ช้างพลาย แล้วก็นมตำเลียหรือโฮยา พูดถึงโฮยา เราก็เรียกแต่โฮยา และใจก็คิดอยู่เสมอว่าดอกโฮยานี่น่ารักดี มีหลายรูปร่าง หลายสี แต่ก็ไม่ยักกะสนใจว่าแต่ละชื่อเรียกว่าอะไรเสียที ตื่นเช้ามาก็เก็บภาพเจ้าโฮยาสามต้นที่เพิ่งได้มา พอเอามาดูก็นึกถึงภาพโฮยาต้นอื่นๆ ที่เคยเก็บไว้ ตั้งแต่จับกล้องใหม่ๆ เก็บภาพดอกไม้ ชนิดที่ว่าภาพที่ถ่ายออกมามีแต่ภาพเบลอๆ พอดูๆ ไปก็ถึงเห็นว่า เออแฮะ ขนาดเราไม่สนใจยังมีภาพโฮยาต่างชนิดกันถึง 13 ชนิด แต่เราเรียกแต่โฮยา และพอจะรู้ชื่อไทยบางชนิดมาบ้าง เกิดความรู้สึกตะหงิดๆ ว่าชักอยากจะรู้ชื่อชนิดของโฮยา ว่ามีอีกกี่ชนิด กี่พันธุ์บ้าง เอ! สงสัยเราต้องเริ่มตามหาข้อมูลสนองความอยากรู้แล้วล่ะ เริ่มต้นจาก โฮยาทั้งหมดที่มีภาพตอนนี้ก่อน

"กระดุมแดง" (Hoya publicalyx) ถ่ายภาพจากต้นที่ปลูกเอง เป็นโฮยาต้นแรกที่ปลูกมังถ้าจำไม่ผิด


"โฮยาฟันกราม" (Hoya mitrata) เป็นอีกต้นที่ซื้อมาปลูก แต่คงดูแลไม่ถูกวิธีนักตอนนี้ต้นจึงไม่ค่อยงาม


"ทองหยิบ" (Hoya kenejiana) ต้นนี้ซื้อมาปลูกเช่นกัน ครั้งแรกที่เห็นก็หิ้วมาเลยเพราะชอบสี


Hoya carnosa compacta 'Hindu Rope'

ตัวนี้ได้มาสดๆ ร้อนๆ เมื่อวานนี้ เคยเห็นต้นนี้ที่สวนหลวง ร.๙ ป้ายปักชื่อไว้ว่า "โฮยาเกลียวสวาท" เพราะใบหงิกงอเป็นเกลียวนั่นเอง


Hoya imperialis 'Borneo Red'

ตัวนี้ได้มาสดๆ ร้อนๆ เมื่อวานนี้เช่นกัน เขาเรียกว่า "โฮยาจักรพรรดิ์" เพราะขนาดดอกอลังการนั่นเอง ดูแล้วก็ชอบเพราะแปลกตาดี


"8 ลักยิ้ม" (Hoya compacta 'Krinkle 8') ตัวนี้ก็หิ้วมาเมื่อวานเหมือนกัน หน้าตาใบและดอกคล้ายกับโฮยาเกลียวสวาท แต่ใบไม่หงิกหงอเท่า


Hoya australis ssp. tenuipes เก็บมาจากซุ้มไม้เลื้อยที่สวนหลวงร.๙


Hoya vaccinoides (Syn. wee-bella) ตัวนี้เก็บมาจากสวนหลวงร.๙ เช่นกัน


ตัวนี้ปลูกไว้เองเช่นกัน เขาเรียกกันว่า "โฮยาหูช้าง" มีรูปร่างใบคล้ายหูช้างจริงๆ แหละ แต่ได้ข้อมูลมาว่าไม่ใช่โฮยา


"โฮยาประกายแก้ว" (Hoya pachyclada) แต่เห็นบางตำราก็เรียกว่า "ต้างใหญ่" อาจจะเป็นชื่อเรียกเฉพาะถิ่นต่างกันด้วย


ตัวนี้ไม่แน่ใจว่าตัวเดียวกับที่เขาเรียกว่า "โฮยาตุ้มหูเพชร" หรือไม่ เอาไว้หาข้อมูลอีกที มีใบเล็กและดอกเล็กๆ คล้ายตุ้มหูเล็กๆ แบบฝังเพชรจริงๆ ด้วย


ตัวนี้เคยเห็นเขาเรียกว่า "โฮยาหัวลูกศร" แต่ข้อมูลเป็นอย่างไรนันยังไม่ทราบ เคยเห็นเขาเรียกอีกชื่อแต่ก็จำไม่ได้ เอาไว้หาข้อมูลอีกที


และตัวสุดท้ายในตอนนี้ที่มีอยู่ เป็นต้นที่ปลูกเองเช่นกัน แต่ยังไม่เคยได้เห็นดอก เท่าที่รู้เรียกกันว่า "หัวใจทศกัณฑ์" ต้นนึงมีหลายดวงเหลือเกิน ไม่รู้จะถอดวางตรงไหนบ้าง เห็นเขานิยมเอาใบเดี่ยวๆ มาปักในกระถางเล็กๆ ขายในวันวาเลนไทน์มอบให้กันแทนหัวใจ แล้วใบนั้นก็งอกต่อไปได้

ตอนนี้ข้อมูลมีเท่านี้ละ เอาไว้ตามหาเป็นเรื่องเป็นราวต่อไป เรียกแต่โฮยา ภาพเลยเป็นแต่ต้นไม้ฝรั่งจ๋า จริงๆ ต้นนี้ก็มีเรียกชื่อเป็นของไทยๆ แต่โบราณว่า "นมตำเลีย" เอ! ยังไม่รู้เหมือนกันว่าทำไมเรียกแบบนั้น ตอนเด็กๆ เวลาท่องกลอนก็จะเคยเจออยู่บท ลองค้นหาจากกูเกิ้ล ก็เจอท่อนนั้นว่า

กล้วยไม้ห้อยต่ำเตี้ย

นมตำเลียเรี่ยทางไป

หอมหวังวังเวงใจ

ว่ากลิ่นแก้วแล้วเรียมเหลียว

จาก "นิราศธารทองแดง" พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร

8 ความคิดเห็น:

ไม่ระบุชื่อ กล่าวว่า...

โฮย่าประกายแก้วนี่ดอกหอมด้วยใช่มั้ยคะ เค้าสวยมากเลยค่ะ

ไม่ระบุชื่อ กล่าวว่า...

ช่วยแนะนำวิธีการปลูกและดูแลรักษาต้น HOYA หน่อยได้มั้ยคะ ต้องการข้อมูลเพิ่มเติมค่ะ

Kareem กล่าวว่า...

ชอบโฮยาหัวลูกศรครับ ถ้าเดาไม่ผิดน่าจะเป็น เข็มธนู (พังงา) พบเห็นได้ไม่ยากนักตามพื้นที่ป่าโกงกาง ดอกที่ออกจากฝักจะมีขนฟูนุ่มช่วยให้ลอยไปในอากาศ เพาะเลี้ยงง่าย หากได้ปลูกเลี้ยงในแกนไม้สวยๆจะทำให้เขามีเสน่ห์มากยิ่งขึ้น ผมก็เพาะใว้บ้างเหมือนกัน แต่ไม่รู้จริงๆว่าคือหนึ่งในโฮยาด้วยเหมือนกัน ไม่รู้เดาถูกหรือเปล่า

beebee กล่าวว่า...

สามารถทำให้โฮย่าออกดอกทุกฤดูได้รึป่าว ..ขอข้อมูลด้วยค่ะ...ขอบคุณ

Kareem กล่าวว่า...

ลองไปค้นหามาดูก็พบว่า โฮย่า มีการออกดอกที่คล้ายกับกล้วยไม้ป่าก็คือ บางชนิดก็ออกดอกทั้งปี บางชนิดก็ออกดอกเป็นฤดูค่อนข้างแน่นอน ฉนั้นการจะเร่งให้ออกดอกผิดฤดูเหมือนทุเรียนหรือลำใยนั้นคงไม่ง่ายแน่ คงจะดีกว่าถ้าเราจะรู้ว่า โฮย่าแต่ละชนิดนั้นต่างกันอย่างไร ออกดอกในฤดูใหน เอาจากตัวอย่างโฮย่าที่มีอยู่ในบล๊อกนี้ก็แล้วกัน
โฮย่ากระดุมแดง เป็นชื่อที่ถอดมาจากภาษาอังกฤษเด๊ะเลยครับ Red Buttons มาจากแถวๆ เกาะลูซอน ฟิลิปปินส์ครับ เป็นโฮย่าชนิดดอกหอม และกลิ่นจะหอมแรงในเวลากลางคืน เป็นพันธ์ที่เลี้ยงง่าย โตเร็วชอบแสงแดดช่วงเช้า ทนแล้ง ชอบอากาศเย็น และออกดอกตลอดปีครับ
โฮย่าฟันกราม หรือ โฮย่าลูกบอล เพราะใบแก่ที่ห่อม้วนคล้ายลูกบอล มดชอบทำรัง พันธ์นี้น่าภูมิใจครับ เป็นพืชถิ่นเดียวของไทย แถวทางภาคใต้บ้านผมเอง ผมเคยเห็นในธรรมชาติที่ป่าเขาสก แต่ไม่เห็นดอก ดอกจะมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ออกดอกในฤดูฝน ปลูกเลี้ยงค่อนข้างยาก ชอบแสงแดดรำไรและความชื้นในอากาศสูง ถ้าวัสดุปลูกแฉะจะเน่าง่าย
โฮย่าทองหยิบ หรือโฮย่าดอกแดง มาจากฟิลิปปินส์เหมือนกันครับ มีกลิ่นหอมอ่อนๆ ปลูกเลี้ยงง่าย โตเร็ว ชอบแดดตอนเช้า ทนแล้ง ออกดอกช่วงปลายหนาวเข้าหน้าร้อนร้อน ช่วงนี้แหละครับเฝ้าดูให้ดี
โฮย่าเกลียวสวาท ตัวนี้ไม่มีข้อมูลครับว่าถิ่นกำเหนิดจากที่ใหน ดอกมีกลิ่นอ่อนๆ ปลูกเลี้ยงง่าย ชอบแดดช่วงเช้า ชอบอากาศเย็นและความชื้นในอากาศสูง ออกดอกทั้งปี และพันธ์ใบด่างก็มีครับ
เมื่อรู้ช่วงฤดูออกดอก การเตรียมการ ดูแลก่อนฤดูดอกจึงเป็นเรื่องสำคัญเพื่อให้มั่นใจว่า ใบ ลำต้น ราก ทุกส่วนสมบูรณ์และพร้อมจะออกดอกในฤดูที่จะมาถึง หรือออกดอกได้ตลอดทั้งปี
การให้ปุ๋ยเคมีควรระมัดระวังเพราะต้นไม้ที่ขาดปุ๋ยจะแก้ใขง่ายกว่าต้นไม้ที่ได้รับปุ๋ยมากเกินไป หากใช้ปุ๋ยน้ำสูตรเสมอแบบฉีดควรให้ทุกสองสัปดาห์ ถ้าเป็นปุ๋ยเม็ดละลายช้าสูตรเสมอ ควรให้ทุกสามหรือหกเดือน ไม่ควรให้ปุ๋ยที่มีไนโตรเจน (N) สูง เพราะจะทำให้ต้นผลิใบมาก ใบอวบน้ำ เปราะหักห่าย ธรรมชาติของโฮย่าจะออกดอกตามฤดูกาล จึงไม่จำเป็นต้องให้ปุ๋ยสูตรฟอสฟอรัส (P) สูงเพื่อเร่งดอก
น้ำ วันละครั้งช่วงเช้า หน้าหนาวและร้อนหากเครื่องปลูกแห้งควรรดช่วงบ่ายอีกครั้งหนึ่ง หน้าฝนที่ฝนตกชุกไม่ควรรดน้ำครับ
โฮย่าชอบแสงแดดครึ่งวันช่วงเช้า ใบจะเขียวสวยไม่กร้าน หากได้รับแดดช่วงบ่ายใบจะสีซีดกว่า แต่หากได้รับแสงน้อย กิ่งจะยาวกระย่องกระแย่ง และไม่ออกดอกครับ ออ..โฮย่า มักจะออกดอกจากช่อเดิมที่ร่วงโรยไปแล้วจึงไม่ควรตัดช่อดอกเก่าทิ้ง
กาบมะพร้าว เป็นเครื่องปลูกที่ดีครับ แต่มียางสีน้ำตาลที่เป็นอันตรายต่อระบบราก วิธีที่จะเอายางออกก็คือ เอากาบมะพร้าวสับแช่น้ำทิ้งใว้ซักอาทิตย์ระยะนั้นควรบีบเอาน้ำออกและเปลี่ยนน้ำซักสองสามวันครั้ง หรือจนกว่าน้ำที่แช่จะใสไม่มีสีน้ำตาล
ส่วนรากเฟินชายผ้าสีดาก็ใช้ดี แต่ควรตัดให้เป็นชิ้นเล็ก เพราะชิ้นใหญ่จะทำให้การระบายน้ำและอากาศไม่ดี ช่วงหน้าฝนอาจทำให้รากเน่า
ดินก็ปลูกได้เหมือนกัน แต่มักเจอปัญหารากเน่าและตาย
หากได้ข้อมูลเพิ่มเติมอย่างไรจะเก็บเอามาฝากอีกครับ

dumjung kaer กล่าวว่า...

ชอบโฮย่ามาก

ธนา กล่าวว่า...

มีแต่เกลียวสวาทอย่างเดียวจ้าตอนนี้ที่ปลูกไว้

๐๒๖ กล่าวว่า...

สวัสดีค่ะเจ้าของบ้าน

เดาว่าเจ้าของเดิมกับเวบ MG ที่เคยเป็นพันธมิตรกับ http://plantlovers.pantown.com ใช่ไหมคะ :-) ยินดีที่ได้เจออีกทีค่ะ แป้น ๐๒๖ ค่ะ